kalendarium 11-15 maja

11 maja 1939 – incydent Nomonhan – atak japoński na Mongolię w rejonie rzeki Chałchyn Goł.

14 maja 1939 – oblot brytyjskiego czterosilnikowego samolotu bombowego Short Stirling (nr ew. L 7600). Samolot rozbił się przy lądowaniu z powodu awarii podwozia. Stirling był pierwszym brytyjskim czterosilnikowym samolotem bombowym II wojny światowej. Swój szlak bojowy Stirlingi rozpoczęły razem z 7. dywizjonem bombowym RAF 10 lutego 1941 roku podczas nalotu na zbiorniki paliwa w Rotterdamie. Od tej pory samoloty te brały udział we wszystkich ważniejszych operacjach Bomber Command: Kolonia 30/31 maja 1942 (80 Stirlingów), Hamburg 28/29 lipca (71), Hamburg 24/25 lipca 1943 (125). Jednakże ze względu na rosnące straty – stosunkowo większe niż innych typów samolotów i na rosnące dostawy innych modeli czterosilnikowych bombowców (Handley Page Halifax, Avro Lancaster), od drugiej połowy 1943 Stirling był wycofywany do zadań drugorzędnych (minowanie, naloty na wyrzutnie V1). Jednakże do końca wojny samoloty Short Stirling w wersjach T. Mk IV i T. Mk V zapisały wspaniałą kartę uczestnicząc w wielkich operacjach powietrzno-lądowych (Market Garden i forsowanie Renu), podczas których wypełniały zadania transportowe i holowały szybowce desantowe. Stirling był czterosilnikowym centropłatem o konstrukcji metalowej. Kadłub – półskorupowy wielosegmentowy o przekroju prostokątnym. Płat trójdzielny, wielodźwigarowy. Napęd stanowiły cztery silniki Bristol Hercules (Mk XI o mocy 1500KM, albo Mk XVI o mocy 1650 KM). Samolot mógł zabrać 6350 kg bomb lub morskich min magnetycznych. Uzbrojenie obronne składało się z 8 karabinów maszynowych 7,7 mm (0.303 cala).

11 maja 1940 – czołgi XIX korpusu pancernego gen. Heinza Guderiana dochodzą, spychając zaskoczone oddziały francuskie przez Ardeny, do rzeki Semoy

11/12 maja 1940 – pierwszy nocny nalot Bomber Command na terytorium Niemiec. 18 bombowców ArmstrongWhitforth Whitley Mk IV zbombardowało tory kolejowe w rejonie München-Gladbach

12 maja 1940 – niemieckie czołgi z 1. i 10. DPanc. XIX korpusu gen. Guderiana podchodzą do Mozy

12-13 maja 1940 – bitwa o Hannut – XVI korpus pancerny gen. Hoepnera ściera się z siłami francuskimi w składzie 2. i 3. Lekkiej Dywizji Zmechanizowanej.

13 maja 1940 – rozpoczyna się bitwa o Sedan. Celem sił niemieckich było uchwycenie przepraw na Mozie. Mosty były bronione przez kilka linii umocnień. Niemcy nie zaatakowali na szerokim froncie (jak się tego spodziewali Francuzi), lecz postanowili wbić się w pozycje nieprzyjaciela na dość wąskim odcinku. 2. i 3. Flota Powietrzna Luftwaffe przez 4 godziny prowadziła zmasowane naloty na pozycje francuskie niszcząc umocnienia i druzgocąc morale obronców. O godz. 23 Niemcy zdobyli 20km przyczółek na południowym brzegu Mozy.

Królowa Wilhelmina wraz z rządem opuszcza Holandię

Oblot amerykańskiego pokładowego samolotu myśliwskiego Bell XFL 1 Airabonita (BuNo 1588). Była to morska wersja samolotu P 39 Aircobra z klasycznym podwoziem i hakiem do lądowania na pokładzie lotniskowca. Samolot miał również wzmocnioną konstrukcję, w porównaniu ze swoim lądowym protoplastą. Zwiększono także powierzchnię skrzydeł. Inną widoczną modyfikacją było podniesienie kabiny pilota w celu polepszenia widoczności. Marynarka domagała się, by w skrzydłach umieścić 10 małych komór bombowych przystosowanych do bomb o wagomiarze 2,36 kg. Zbudowano tylko jeden egzemplarz.

14 maja 1940 – zawieszenie broni w Holandii. Nalot Luftwaffe na Rotterdam – dokonano go już po ogłoszeniu rozejmu. Dowództwo niemieckie nie zdążyło już wydać rozkazu powrotu do baz samolotom kierującym się ku swym celom. Zginęło 617 osób.

15 maja 1940 – kapitulacja armii holenderskiej. Jej straty podczas kampanii obronnej wyniosły 2890 zabitych, 6888 rannych i 29 zaginionych.

14 maja 1941 – do Iraku udają się wydzielone jednostki Luftwaffe – Sonderkommando Junck. Siły te w składzie 4/KG 4 (7 He 111 P4), część 4/ZG 76 (12 Bf 110 D) i samodzielnego klucza (Kette) wydzielonego z ZG 26 (Bf 110 D) pod dowództwem Obersta (płk) Waltera Juncka miało wesprzeć antybrytyjską rebelię w Iraku i związać siły brytyjskie przynajmniej do czasu zajęcia Krety.

15 maja 1941 – oblot pierwszego brytyjskiego samolotu odrzutowego Gloster E. 28/39 (znanego także jako G40, Gloster Whittle albo Pioneer). Był to metalowy dolnopłat z trójkołowym podwoziem, napędzany silnikiem Whittle (Power Jets) W1 Turbojets o ciągu 390 kg.

Oblot samolotu De Havilland Mosquito NF Mk II (nr ew. W4052) – nocna wersja myśliwska

Brytyjczycy odbijają Sollum w Afryce Północnej

12 maja 1942 – Auschwitz-Birkenau – pierwsza masowa egzekucja z wykorzystaniem gazu

15 maja 1942 – oblot radzieckiego samolotu rakietowego Bieriezniak-Isajew BI 1. Był to dolnopłat o konstrukcji mieszanej z przewagą drewna. Prototyp opracowano na rozkaz Stalina w ciągu 35 dni... W pierwszym locie BI 1 był pilotowany przez znanego oblatywacza Grigorija Jakowlewowicza Bachcziwandżiego.

12 maja 1943 – początek konferencji Trident w Waszyngtonie, podczas której F.D. Roosevelt i W. Churchill dyskutowali na temat planowanej inwazji Europy. W wyniku kompromisu ustalono, że inwazja odbędzie się 1 maja 1944 roku w Normandii

13 maja 1943 – kapitulacja ostatnich oddziałów wojsk Osi w Afryce Północnej

11 maja 1944 – rozpoczyna się ostatnia bitwa o Monte Cassino

11 maja 1945 – lotniskowiec USS Bunker Hill zostaje poważnie uszkodzony w wyniku dwóch celnych ataków pilotów samobójców (chor. Kiyoshi Ogawa, drugi pilot nieznany). Straty wśród załogi wyniosły 346 zabitych, 264 rannych i 46 zaginionych. Mimo uszkodzeń okręt zdołał dopłynąć do Bremerton z przystankiem w Pearl Harbor.

12 maja 1945 – oblot samolotu Jakowlew Jak 3U napędzanego gwiazdowym silnikiem Asz 82 FN. Zastosowanie tego silnika wymagało poważnych zmian konstrukcyjnych łącznie ze zwiększeniem rozpiętości do 9,4 m. Samolot osiągnął prędkość 682 km/h, jednakże program anulowano.

13 maja 1945 – aresztowanie feldmarszałka Wilhelma Keitla

14 maja 1945 – Amerykanie rozpoczynają naloty bombowe na Nagoję, Yokohamę, Osakę i Kobe

15 maja 1945 – alianci rozwiązują rząd adm. Doenitza

kalendarium 21-30 kwietnia

22 kwietnia 1939 – oblot włoskiego samolotu myśliwskiego Umbra A.U.T. 18 (nr ew. MM 363). Maszyna ta powstała na zamówienie włoskiego ministerstwa lotnictwa w ramach programu modernizacji lotnictwa myśliwskiego – razem z Reggiane Re 2000 Falco, FIATem G. 50 Freccia i Macchi Mc. 200 Saetta. Był to wolnonośny dolnopłat z zakrytą kabiną i chowanym podwoziem. Napęd stanowił silnik gwiazdowy FIAT A 80 RC 41. Zbudowano tylko jeden prototyp.

6 kwietnia 1939 – niemiecki pilot doświadczalny Fritz Wendel ustanowił w Augsburgu na samolocie Messerschmitt Me 209 V1 (Bf 109 R) o rejestracji cywilnej D-INJR ustanowił rekord świata w prędkości lotu: 756 km/h. Samolot był małym dolnopłatem z zamykaną kabiną przesuniętą do tyłu. Napęd stanowił Daimler Benz DB 601 ARJ o mocy 1800 KM. Podczas bitwy o Anglię padł pomysł, by przebudować ten samolot zaprojektowany do bicia rekordów na myśliwiec. Jednakże wiązałoby się to z długotrwałym i kosztownym procesem dostosowawczym. Największy problem stanowiły skrzydła, w których znajdował się cały system chłodzenia silnika, więc nie mogło być mowy o umieszczeniu w płatach jakiegokolwiek uzbrojenia. W 1943 roku oblatano Me 209 II, który był zmodyfikowanym Bf 109 z silnikiem DB 603 G o mocy 1900 KM. Zbudowano 4 egzemplarze.

21 kwietnia 1940 – w fiordzie Skjel w rejonie Narviku rozpoczynają działania polskie niszczyciele: ORP Grom, ORP Burza i ORP Błyskawica

27 kwietnia 1940 – Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler rozkazuje zbudować obóz koncentracyjny w Oświęcimiu (Auschwitz). Na komendanta wyznaczono Rudolfa Hössa

24-29 kwietnia 1941 – operacja „Demon” – ewakuacja wojsk alianckich z portów i plaż południowej Grecji na Kretę i do Egiptu (ok. 50.000 ludzi, głównie Brytyjski Korpus Ekspedycyjny). Król Grecji Jerzy opuszcza kraj.

27 kwietnia 1941 – Niemcy wkraczają do Aten

25 kwietnia 1942 – wojska amerykańskie lądują na Nowej Kaledonii

29 kwietnia 1942 – wszyscy Żydzi mają nosić żółtą gwiazdę Dawida

30 kwietnia 1942 – oblot włoskiego samolotu myśliwskiego FIAT G. 55 Centauro – metalowego dolnopłata z chowanym podwoziem. Powstał jako następca samolotu Fiat G.50 Freccia. Zastosowano w nim silnik FIAT RA 1050 Tifone (licencyjny DB 605 A1 o mocy 1475 KM). Był przedstawicielem tej samej generacji myśliwców co Macchi Mc. 205 i Reggiane Re 2005 i wychodził zwycięsko z testów porównawczych. Do końca wojny wyprodukowano 105 sztuk tego samolotu. Był on wykorzystywany przez Reggia Aeronautica, przez ANR (Aeronautica Nazionale Reppublicana – lotnictwo Włoskiej Republiki Socjalnej), a kilka egzemplarzy przejęła niemiecka Luftwaffe

26 kwietnia 1943 – Stalin zrywa stosunki dyplomatyczne z rządem polskim w Londynie – stało się tak na skutek zwrócenia się przez gabinet gen. Sikorskiego z prośbą do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie ujawnionych dziewięć dni wcześniej przez Niemców śladów zbrodni na polskich oficerach

28 kwietnia 1943 – niemiecki kontratak mający na celu odbicie miejscowości djebel bou Aoukaz w Tunezji

30 kwietnia 1943 – bitwa o wzgórze 609 – Niemcy odzyskują Djebel Bou Aoukaz

24 kwietnia 1944 – pierwsze amerykańskie samoloty bombowe Boeing B 29 Superfortress z XX Bomber Command lądują w Chinach. B 29 był ciężkim, czterosilnikowym bombowcem o 10-cio osobowej załodze. Napęd stanowiły cztery silniki Wright R-3350-23 Double Cyclone o mocy 2200 KM. Superfortress był uzbrojony w 8 karabinów maszynowych M2 kalibru 12,7mm umieszczonych w 4 zdalnie sterowanych wieżyczkach (2 na górze, 2 na dole) i w 2 kaemy M2 i jedno działko 20 mm umieszczone w tylnym stanowisku strzeleckim obsługiwanym ręcznie. Samolot mógł udźwignąć 2268 kg bomb (lot długodystansowy na wysokim pułapie), a maksymalnie mógł zabrać 9072 kg (krótki dystans, niski pułap).

25 kwietnia 1944 – rozpoczyna się japońska ofensywa w chińskiej prowincji Honan

29 kwietnia 1944 – drugi atak amerykańskich samolotów pokładowych z lotniskowców należących do TF 58 (Task Force 58) na bazę morską w atolu Truk na Karolinach

21 kwietnia 1945 – II Korpus Polski wkracza do Bolonii
Amerykańska 1 Armia wkracza do Dessau
Podpisanie w Moskwie radziecko-polskiego układu o przyjaźni i współpracy

25 kwietnia 1945 – nalot Bomber Command na kwaterę Hitlera w Berchtesgaden w Alpach Bawarskich – był to jeden z ostatnich nalotów na terytorium Rzeszy Niemieckiej. W misji tej udział wziął Polski 300. Dywizjon Bombowy
Torgau nad Łabą – spotkanie wojsk amerykańskich i sowieckich

25-26 kwietnia 1945 – operacja Salut – naloty 16 Armii Lotniczej i 18 Armii Lotniczej Lotnictwa Dalekiego Zasięgu WWS na Berlin

26 kwietnia 1945 – Sowieci zdobywają Szczecin

27-28 kwietnia 1945 – operacja Kikusui IV

28 kwietnia 1945 – Benito Mussolini wraz ze swoją kochanką Clarą Petacci i 16 ochroniarzami zostaje rozstrzelany w miejscowości Giulino di Messegra nad jeziorem Como

29 kwietnia 1945 – kapitulacja jednostek niemieckich w północnych Włoszech
Operacja Manna – 3156 samolotów Avro Lancaster i 145 De Havilland Mosquito w okresie od 29 kwietnia do 8 maja 1945 roku dokonuje zrzutów żywności w okolicach Rotterdamu i Hagi

30 kwietnia 1945 – Adolf Hitler, wódz i kanclerz Tysiącletniej Rzeszy Niemieckiej po pożegnaniu ze swymi najbliższymi współpracownikami zamyka się w swoim gabinecie w bunkrze pod gmachem Kancelarii Rzeszy i najprawdopodobniej popełnia samobójstwo. Tego samego dnia życie odbiera sobie też jego żona Ewa Braun, a także Joseph Goebbels z żoną Magdą i szóstką swych dzieci

kalendarium 1-5 kwietnia

1 kwietnia 1939 - oblot japońskiego samolotu Mitsubishi A6M1 - był to pierwszy japoński nowoczesny samolot myśliwski o układzie dolnopłata z zakrytą kabiną i chowanym podwoziem. Prototyp samolotu, który miał się stać najbardziej znanym myśliwcem japońskim IIwś był napędzany silnikiem Mitsubishi Zuisei 13 o mocy 780 KM (875 KM na wysokości 3600m) i wyposażony w dwułopatowe śmigło. W celu uzyskania jak najmniejszej masy zastosowano specjalne stopy aluminium. Uzbrojenie prototypu stanowiły dwa kaemy 7.92mm Typ 97 i dwa działka 20mm Typ 99. Po próbach w locie zmieniono śmigło na 3-łopatowe, gdyż poprzednie powodowało wibracje w locie. Samolot zaakceptowano do produkcji seryjnej. O samolocie tym napiszę osobno przy innej okazji.


1 kwietnia 1940 – oblot amerykańskiego dwusilnikowego samolotu myśliwskiego Grumman XF5F-1 Skyrocket (BuNo 1442)

3 kwietnia 1940 – pierwsze planowe mordy dokonane przez sowieckie NKWD na polskich oficerach w Katyniu, Miednoje i Charkowie (w tym mieście ponad 50 lat później pewien prezydent dużego państwa europejskiego podczas uroczystości ku czci pomordowanych będzie cierpiał na zespół lewej goleni...).
Ogółem w kwietniu i maju 1940 roku sowieci rozstrzelali 22 tysiące polskich oficerów, podoficerów, policjantów, pograniczników, księży i inteligentów.

5 kwietnia 1940 – oblot sowieckiego samolotu myśliwskiego I-200, znanego jako Mig 1. I-200 powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie na wysokościowy samolot przechwytujący. Napęd stanowił silnik rzędowy AM 35a o mocy 1350KM. Samolot uzbrojony był w karabin maszynowy 12,7 mm UBK i 2 karabiny 7,62 mm SzKAS. Wyprodukowano 100 egzemplarzy.

1 kwietnia 1941 – nalot sił Bomber Command RAF na Emden w Niemczech. Podczas tej misji użyto po raz pierwszy użyto bomb o wagomiarze 4000 funtów (1814 kg) – „blockbusterów”. Bomby te zostały zrzucone przez samoloty Vickers Wellington ze 149 Bomber Squadron

2 kwietnia 1941 – oblot samolotu Heinkel 280V1 – pierwszego na świecie dwusilnikowego samolotu odrzutowego i pierwszego odrzutowca, który z założenia miał być myśliwcem.

3 kwietnia 1941 – Irak – antybrytyjski, pronazistowski zamach stanu Rashida Ali el-Ghailani'ego

4 kwietnia 1941 – podpisanie traktatu o przyjaźni i nieagresji między ZSRS i Jugosławią
Zdobycie Addis Abeby przez wojska brytyjskie

2 kwietnia 1942 – początek trwających tydzień ciężkich bombardowań Malty przez Luftwaffe i Reggia Aeronautica

5 kwietnia 1942 – nalot lotnictwa japońskiego na port wojenny w Colombo na Cejlonie. Japończycy zatopili dwa brytyjskie krążowniki: HMS Dorsetshire and HMS Cornwall

1 kwietnia 1943 – nad Wyspami Russela doszło do amerykańsko-japońskiej bitwy powietrznej.
W bazie lotnictwa Marynarki NAS Quonset Point utworzono pierwszy dywizjon myśliwców nocnych US Navy VF(N)-75 (dowódca W. J. Widhelm).
1 kwietnia 1943 - rozwiązano 301. Dywizjon Bombowy PSP w Wielkiej Brytanii i na jego bazie sformowano Eskadrę 'C' do Zadań Specjalnych przy 138. Dywizjonie RAF. W październiku eskadra usamodzielniła się i otrzymała nazwę 1586. Polish Special Duties Flight.

1 kwietnia 1944 – Grigoriewskoje (ZSRS) – początek formowania 2 Pułku Nocnych Bombowców „Kraków” i 103. Samodzielnej Eskadry Lotnictwa Łącznikowego
1 kwietnia 1944 - oblatano prototyp amerykańskiego lekkiego myśliwca XP 77 (s/n 43-34915)

3 kwietnia 1944 – Operacja „Tungsten” - 831 Sqn FAA (Fleet Air Arm) z lotniskowca HMS Furious i 827, 829 i 230 Sqn FAA z lotniskowca HMS Victorius w sile 42 samolotów Fairey Barracuda dokonały nalotu na niemiecki pancernik Tirpitz w północno-norweskim fiordzie Kaa. Samoloty uszkodziły okręt wystarczająco ciężko, by unieruchomić go na trzy następne miesiące. Tirpitz został zatopiony w listopadzie 1944 roku przez samoloty Avro Lancaster z 617 Bomber sqn.

4 kwietnia 1944 – sformowanie 20 Armii Powietrznej USAAF, w skład której miały wejść wszystkie samoloty bombowe Boeing B 29 Superfortress przeznaczone do nalotów na Japonię.

5 kwietnia 1944 – gen. Charles de Gaulle zostaje premierem tymczasowego rządu francuskiego w Londynie.

4 kwietnia 1945 - lotnictwo Amerykańskie rozpoczyna kampanię przeciwko rumuńskim polom naftowym operując z baz we Włoszech

1 kwietnia 1945 – rozpoczęła się połączona operacja Iceberg lądowania na Okinawie. Inwazji dokonała 10 Armia USA i cztery dywizje w sile ponad 500.000 ludzi. Siłami US Army dowodził gen. Simon Bolivar Buckner Jr., ze strony USMC dowództwo sprawował Lemuel C. Shepperd Jr. Była to największa operacja desantowa w wojnie na Pacyfiku. Flota zaangażowana w działania koło Okinawy liczyła 1300 okrętów pod dowództwem adm. Raymonda Spruance’a. Pierwszego dnia pod osłoną największej nawały ogniowej w historii operacji morskich (podczas pierwszych 24h wystrzelono 38000 ton pocisków) na wyspie wylądowało 60000 ludzi (dwie dywizje US Army i dwie USMC). Nie napotkali większego oporu, gdyż Japończycy zrezygnowali z obrony samych plaż ze względu na możliwe potężne wsparcie amerykańskich piechurów z morza. Zamiast tego obrońcy wybudowali system podziemnych fortyfikacji i wykutych w skale korytarzy, które zostały obsadzone przez 130000 ludzi z 23 Armii gen. Ushijimy. Bitwę można podzielić na 4 fazy. Pierwsza (1-4 kwietnia) – obejmowała natarcie w kierunku wschodniego wybrzeża, druga (5-18 kwietnia) – oczyszczenie z wojsk japońskich północnej części wyspy, trzecia, która trwała od początku kwietnia do drugiej połowy czerwca obejmowała zajęcie wysp przyległych do Okinawy i czwarta – najtrudniejsza trwająca do 21 czerwca – rozprawa z głównymi, dobrze ufortyfikowanymi siłami japońskimi na wyspie.
Podczas bitwy Amerykanie doświadczyli masowych ataków kamikaze, które doprowadziły do utraty 36 okrętów. Ponadto ponad 120 innych zostało poważnie uszkodzonych. 7 kwietnia samoloty US Navy zatopiły także japoński superpancernik Yamato.
Bitwa zakończyła się 21 czerwca. Zginęło 38000 Amerykanów i 107000 Japończyków.

2 kwietnia 1945 – Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego zdecydowało o ujawnieniu Batalionów Chłopskich

3 kwietnia 1945 – płk Jan Rzepecki staje na czele Delegatury Sił Zbrojnych

5 kwietnia 1945 – upada rząd gen. Tojo. Nowym premierem rządu Jego Cesarskiej Mości zostaje adm. Suzuki.

kalendarium 28-31 marca

28 marca-1 kwietnia 1939 - wojska gen. Francisco Franco opanowały całe terytorium Hiszpanii likwidując ostatnie punkty oporu komunistów. Zakończyła się tym samym wojna domowa

30 marca 1940 - oblot prototypu francuskiego samolotu myśliwskiego Potez 230.

30 marca 1940 - oblot prototypu sowieckiego samolotu myśliwskiego Ławoczkin I-301, znanego później jako ŁaGG-3. Był to pierwszy "nowoczesny" myśliwiec w szeregach VVS. Był wersją rozwojową I-22 (ŁaGG-1) oblatanego równo rok wcześniej. ŁaGG-3 miał konstrukcję drewnianą skorupową. Do wysokości kabiny był kryty blachą duralową. tylna część kadłuba - ze sklejki brzozowej. Skrzydło dwudźwigarowe kryte sklejką - jednym słowem łatwopalny samolot:) Napęd tego cudu sowieckiej inżynierii stanowił 12 cylindrowy rzędowy Klimov M-105P o mocy 1100KM (prototyp) a potem M-105 późniejszych wersji. Samolot ten był najlepszym przykładem jak można zepsuć całkiem niezły i logiczny projekt. Wykonanie było karygodne, ŁaGGi nie stanowiły dla Niemców większego problemu, chyba, że za ich sterami zasiedli doświadczeni gwardyjscy piloci (G. Barkhorn męczył się z jednym takim przez ok. 40 minut pewnego słonecznego dnia latem 1943 r.). ŁaGGi miały tendencję do rozpadania się w powietrzu bez dania racji, a to za sprawą badziewnego wykonania, albo niedokładnego (niemal odręcznego i "na oko") przenoszenia norm między fabrykami. Konstrukcja drewniana spajana jakimś specyfikiem wątpliwej jakości też dokładała swoje. Poza tym osiągi ŁaGGów i tak dość mizerne w porównaniu do niemieckich myśliwców były często zmniejszane a to za sprawą zdejmowania przez pilotów osłon kabin. Dzielni stalinowscy rycerze przestworzy spod znaku kufajki i czerwonej gwiazdy czynili tak z dwóch powodów: 1. osłona miała nieprzyjemną tendencję do zacinania się w pozycji "zamknięta" i 2. szkło - kolejny przykład sowieckiej myśli - matowiało i stawało się po jakimś czasie po prostu nieprzezroczyste.
Ogółem do 1943 roku kiedy nawet sowieci stwierdzili, że ŁaGG zabija zbyt dużo pilotów VVS, i wstrzymali produkcję, wykonano 6528 maszyn tego typu.


28 marca 1941 - gotowość operacyjną osiągnął 71st sqn RAF - pierwszy z tzw Eagle Squadrons - jednostek, w których służyli ochotniczo amerykańscy lotnicy przed przystąpieniem USA do wojny. Ogółem utworzono 3 dywizjony: 71., 121. i 133., w których służyło 244 jankesów. do jednostek tych zgłaszali się ludzie nie mający często wcześniejszego doświadczenia wojskowego. Niektórzy robili to z pobudek patriotycznych, lecz większość wstępowała do E.S. z chęci przygody. Ci młodzi Amerykanie chcieli przeżyć coś ekscytującego, a przy okazji pomóc brytyjczykom w ich walce z Niemcami. Dla wielu ochotników inspiracją do wstąpienia do "dywizjonów orłów" były historie o alianckich asach z czasów bitwy o Anglię. Po przystąpieniu USA do wojny część pilotów wyjechała do USA by wstąpić do USAAC (USAAF) i walczyć z Japończykami. Większość jednak została, by wstąpić do 4 grupy myśliwskiej nowo tworzonej w ramach 8 Armii Powietrznej USAAF w Anglii. Ogółem piloci E.S. strącili 73 1/2 samolotu. Stracono 77 amerykańskich i 5 brytyjskich lotników.


30 marca 1941 - Afrika Korps gen. E. Rommla rozpoczyna ofensywę pod El-Agheila w Cyrenajce.

31 marca 1941 - lotnictwo brytyjskie zbombardowało w porcie w Brescie niemieckie pancerniki Scharnhorst i Gneisenau.


28-29 marca 1942 - nalot 234 samolotów Bomber Command RAF na Lubekę. Była to zapowiedź przyszłych, masowych nalotów alianckich, zarówno nocnych (RAF) jak i dziennych (USAAF) na niemieckie miasta i instalacje przemysłowe oraz wojskowe.

30 marca 1943 - oblot prototypu samolotu Ki 84 Hayate (w kodzie aliantów "Frank"). Był to jeden z najlepszych (o ile nie najlepszy) samolot myśliwski Cesarskiej Armii Japońskiej. Myśliwiec ten zbudowany w układzie dolnopłata o półskorupowej konstrukcji był projektowany jako następca bardzo zwrotnego Ki 43 Hayabusa (Oscar). Hayate był napędzany 18 cylindrowym silnikiem gwiazdowym Ha 45 o mocy (1800KM). Uzbrojony był w dwa strzelające przez śmigło, zsynchronizowane karabiny maszynowe Ho-103 kalibru 12,7 mm z zapasem 250 sztuk amunicji na każdy, zamontowane w górnej części osłony silnika, oraz dwa działka Ho-5 kalibru 20 mm z zapasem 150 sztuk amunicji na każde w skrzydłach. Inne warianty uzbrojenia obejmowały cztery działka Ho-5 albo dwa działka 30mm Ho-105. Poza tym pod skrzydła można było podwiesić 2 bomby o wagomiarze 250 kg. Hayate był też bardzo dobrze opancerzony - pilot był chroniony 70-milimetrową szybą pancerną z przodu i 13-milimetrowymi płytami pancernymi w podłodze i z tyłu kokpitu. Mimo to Ki 84 charakteryzował się wspaniałymi właściwościami pilotażowymi. Pierwszy raz użyto Ki 84 w sierpniu 1944 w Chinach. od razu nowe samoloty zdobyły uznanie pilotów ze względu na znakomite osiągi, zwrotność i uzbrojenie. Szybko się okazało, że Hayate przewyższa osiągami i właściwościami pilotażowymi najlepsze samoloty alianckie. Myśliwców Ki 84 Hayate używano głównie podczas bitwy o Okinawę i do obrony Wysp Macierzystych przed amerykańskimi nalotami (tam Ki 84 stawały do walki obok Ki61 Hien - jedynego japońskiego myśliwca napędzanego silnikiem rzędowym). Pewną liczbę samolotów Ki 84 użyto w specjalnych jednostkach szturmowych Lotnictwa Armii Shimbu Tai.


31 marca 1943 - pierwszy lot prototypu brytyjskiego pokładowego samolotu torpedowego i szturmowego Blackburn B37 Firebrand (nr ew. NV636). Samolot był napędzany silnikiem Napier Sabre - użyty również w samolocie myśliwsko-szturmowym Hawker Typhoon.


28 marca 1944 - oblot samolotu myśliwskiego Fiat G 56 (nr ewid. MM.536) - następcy Fiata G 55 napędzanego silnikiem DB 603.


30-31 marca 1944 - nalot Bomber Command RAF na Norymbergę. Udział wzięło 795 bombowców. W wyniku działań niemieckich myśliwców nocnych i artylerii przeciwlotniczej RAF poniósł dotkliwe straty w postaci 97 strąconych maszyn.

kalendarium 23-27 marca

27 marca 1940 - Reichsfuehrer SS H. Himmler wydaje polecenie budowy obozu koncentracyjnego Auschwitz, który z czasem stał się największym symbolem nazistowskiego okrucieństwa i ludobójstwa

23 marca 1941 - nalot RAF na Berlin, w którym po raz pierwszy biorą udział załogi Polskich Sił Powietrznych z 300. Dywizjonu Bombowego "Ziemii Mazowieckiej" i 301. Dywizjonu Bombowego "Ziemii Pomorskiej" im. Obrońców Warszawy.

24 marca 1941 - atak oddziałów włoskich i Afrika Korps pod El-Agejla

24 marca 1941 - Jugosławia przystępuje do "Paktu Trzech"

26/27 marca 1941 - zamach stanu w Jugosławii - powstaje antyniemieckie rząd D. Simovicia

23 marca 1942 - rozpoczęcie przez siły brytyjskie operacji "Ironclad" mającej na celu zajęcie Madagaskaru celem zapobieżenia wykorzystaniu wyspy przez siły osi jako pomostu między wojskami japońskimi obecnymi na Oceanie Indyjskim a wojskami włosko-niemieckimi na bliskim wschodzie

26 marca 1942 - Niemcy rozpoczynają masową eksterminację Żydów w komorach gazowych w obozie Auschwitz-Birkenau (przybywa transport 1 tys. Żydów słowackich)

27 marca 1942 - pierwszy raz użyto bojowo na samolocie Handley Page Halifax (nr ewid. V9977) systemu naprowadzania radarowego na cel H2S

26 marca 1943 - w Warszawie pod budynkiem Arsenału Grupy Szturmowe Szarych Szeregów przeprowadziły akcję pod kryptonimem "Meksyk II" - akcję uwolnienia więźniów przewożonych z siedziby Gestapo przy al. Szucha (dziś - Ministerstwo Edukacji Narodowej) do więzienia na Pawiaku. Całością dowodził St. Broniewski "Orsza", a bezpośrednie dowództwo objął T. Zawadzki "Zośka". Podczas akcji uwolniono 20 więźniów, w tym Jana Bytnara ps. "Rudy".

25 marca 1944 - masowa ucieczka jeńców ze Stalagu Luft III w Sagan (Żagań). Tunelem o długości 100m wykopanym na głębokości 10m uciekło 76 jeńców. Niemcom udało się niebawem schwytać 73 osoby, z czego 50 zostało rozstrzelanych.

25 marca 1944 - brytyjski samolot De Havilland Sea Mosquito (nr ewid. LR359, przebudowany egzemplarz wersji Mosquito FB.Mk VI) dokonuje udanego lądowania na pokładzie HMS Indefatigable

25 marca 1945 - przełamanie niemieckiej obrony w okolicach Budapesztu

25 marca 1945 - kapitulacja wojsk japońskich na wyspie Iwo Jima
Bitwa trwała od 19 lutego 1945 i zaliczała się do najbardziej zaciekłych w całej kampanii. Amerykanie w sile 110000 ludzi (pierwszego dnia wylądowało ponad 30000 Marines, a siły morskie - 880 okrętów stanowiły największą flotę inwazyjną w dotychczasowej historii wojny na Pacyfiku) stanęło na przeciwko 22000 Japończyków dobrze ufortyfikowanych (wydrążyli system tuneli i schronów o długości ponad 15 km).
Japończycy stracili ponad 20000 zabitych. Do niewoli oddało się tylko 215 żołnierzy armii cesarskiej.

kalendarium 21-22 marca

22 marca 1939 – Niemcy wymuszają na Litwie odstąpienie Kłajpedy

21 marca 1943 – nieudana próba zamachu na Hitlera, której podjął

22 marca 1944 – wojska japońskie wkraczają na terytorium Indii

21 marca 1945 – pierwsze użycie bojowe samobójczych samolotów rakietowych Kugisho MXY-7 "Ohka". Był to jedyny, obok Messerschmitta Me 163 Komet, użyty bojowo samolot rakietowy. Ohka była wolnonośnym dolnopłatem z podwójnym usterzeniem pionowym o konstrukcji mieszanej napędzanym zespołem 3 silników rakietowych Typ 4-1 Model 20 na paliwo stałe. Głowicę bojową stanowiło 1200 kg TNT przymocowanego 4 śrubami do specjalnego łożyska. Ładunek był wyposażony w 4 inercyjne zapalniki detonacyjne i jeden zapalnik zderzeniowy w przedzie głowicy. Wystawał on przed osłonę. Wszystkie zapalniki podczas lotu były zabezpieczone, odbezpieczane były przez pilota gdy wprowadzał samolot w lot nurkowy nad celem.
Kugisho MXY-7 "Ohka" był używany przez specjalne jednostki szturmowe shimpu tai – zwane również kamikaze.
Ohka była przenoszona nad cel przez dwusilnikowy samolot bombowy Mitsubishi G4M2e Model 24J „Betty”. Pilot samobójca zajmował miejsce w ciasnej kabinie Ohki jeszcze przed lotem. Do maszyny były podłączone przewody radiowe – umożliwiające komunikację z załogą bombowca i tlenowe.
Bojowy debiut samolotów Ohka, które na dobrą sprawę stanowiły sterowane pociski rakietowe, zakończył się całkowitą porażką. Zespół 16 Betty transportujących pociski Ohka eskortowany przez 55 myśliwców A6M5 Zero został przechwycony przez amerykańskie F6F5 Hellcaty, które zniszczyły wszystkie japońskie bombowce. Japończycy zdołali zwolnić samoloty samobójcze, lecz żaden z nich nie dotarł do celu, którym był Task group 58.1 z lotniskowcami Hornet, Bennington, Wasp, Belleau Wood.
Ogółem wyprodukowano ponad 800 samolotów Ohka, z czego w walce użyto 50. Rezultatem samobójczych misji tych maszyn (użytych głównie w bitwie o Okinawę) było zatopienie 3 okrętów US Navy.
Przez amerykanów pociski te zostały ochrzczone niezbyt pochlebnym przydomkiem „Baka”, co po japońsku oznacza „głupiec”.

21 marca 1945 – wojska sowieckie wysadziły w powietrze niemiecki pancernik „Schlezwig Holstein”, który rankiem 1 września 1939 roku oddał pierwsze strzały w kierunku polskiej składnicy amunicyjnej na Westerplatte

22 marca 1945 – alianci sforsowali Ren, a jednostki 21 Grupy Armii marszałka Montgomery’ego rozpoczęła natarcie w rejonie Wessel

kalendarium 19-20 marca

1940 - (noc 19/20 marca) - pierwszy nalot Bomber Command na cele lądowe na terytorium Niemiec - nalot został przeprowadzony przez samoloty Armstrong Whitworth "Whitley" i Handley Page "Hampden". Celem był Hörnum

20 marca 1940 - oblot prototypu dwusilnikowego bombowca, który później przejął rolę samolotu transportowego i holownika szybowców Armstrong Whithworth Albemarle (Nr ew. P1360)


20 marca 1942 - pierwszy lot francuskiej ciężkiej transportowej łodzi latającej Potez-CAMS 161


19 marca 1944 - o godzinie 4.00 rano wojska niemieckie rozpoczęły operację "Margarethe" - której celem była okupacja Węgier. Węgry były sojusznikiem Tysiącletniej Rzeszy, lecz Hitler zdecydował się na okupację, gdyż władze w Budapeszcie prowadziły tajne negocjacje z aliantami. Fuehrer zaprosił węgierskiego przywódcę regenta adm. Miklosa Hortyego na rozmowy do austriackiego zamku Klessheim. W tym czasie oddziały niemieckie zajęły kluczowe pozycje na Węgrzech. Wehrmacht był entuzjaztycznie witany w całym naddunajskim kraju. Niemcy zapamiętali operację Margarethe jako ostatnią wojnę (operację), w czasie której byli witani kwiatami (Blumenkrieg)

kalendarium 14-18 marca

14 marca 1941 - oblot prototypu japońskiego samolotu bombowo-torpedowego Nakajima B6N Tenzan (Jill) - typ ten był rozwinięciem samolotu B5N Kate i zastąpił go w służbie. Pierwszy model seryjny B6N1 wyposażony w silnik gwiazdowy NK7A Mamoru 11, przeszedł chrzest bojowy podczas bitwy na Morzu Filipińskim, gdy Amerykanie dysponowali wielką przewagą w powietrzu. I tak już podczas debiutu sporo nowych maszyn stało się ofiarami amerykańskich F6F Hellcat.
Drugim i najbardziej rozpowszechnionym modelem był B6N2 z silnikiem MK4T Kasei 25 o mocy 1850 KM. Jill został zaprojektowany jako 3 osobowy samolot bombowo torpedowy przeznaczony do operowania z lotniskowców. Jednakże w chwili wprowadzenia go do służby Marynarka Cesarska nie dysponowała już wielkimi lotniskowcami - wszystkie okręty tej klasy zalegały gdzieś na dnie w różnych zakątkach Pacyfiku stając się podstawą dla raf koralowych. Tenzan zakończył karierę jako samolot w Shimbu Tai - czyli specjalnych jednostkach szturmowych (Kamikaze).


14 marca 1945 roku - po raz pierwszy użyto bomby Grand Slam o wagomiarze 22000 funtów (9979 kg) - zrzucono ją ze specjalnie odchudzonego samolotu Avro Lancaster B.I (special) z 617 dywizjonu bombowego RAF (tzw. Dambusters squadron) na wiadukt kolejowy w Bielefeld

18 marca 1943 roku - pierwszy lot przedprototypowego samolotu transportowego Junkers Ju 352 V0 Herkules - przebudowanego z prototypu Ju 252, który z kolei stanowił wersję rozwojową "ciotki Ju", czyli Ju 52/3m


18 marca 1945 roku - początek operacji bojowej związanej z planem lądowania wojsk amerykańskich na wyspie Okinawa stanowiącej ostatnią przeszkodę w drodze do Wysp Macierzystych Japonii.

kalendarium 11-13 marca

12 marca 1940 - oblot rumuńskiego samolotu rozpoznawczego i lekkiego bombowego IAR 39

12-13 marca 1940 - zawarcie rozejmu między Finlandią a Związkiem Sowieckim - koniec Wojny Zimowej, która stanowiła kompromitację Armii Czerwonej - mimo miażdżącej przewagi liczebnej sowieci nie byli w stanie pokonać małej ale bitnej armii fińskiej, która dzięki znakomitej organizacji, świetnej taktyce obronnej i wielkiej odwadze byli w stanie stawić zaciekły opór. Wielką rolę w tym konflikcie odegrali snajperzy (Simo Häyhä - 525 sowietów na koncie). W powietrzu starły się: sowiecki walec - I16, I153, DB3, TB3 itd oraz fińska pomysłowość i umiejętność wykorzystania każdego sprzętu, jaki wpadnie im w ręce...

11 marca 1941 - F. D. Roosevelt podpisuje umowę o pożyczce i dzierżawie uzbrojenia, amunicji i innych materiałów wojennych państwom sprzymierzonym

11 marca 1942 - przekształcenie AVG (American Volunteer Group - "Latających Tygrysów") w 14 Armię Powietrzną USAAF pod dowództwem gen. Chennaulta

11 marca 1944 - oblot największej niemieckiej łodzi latającej BV 238 V1 (RO+EZ).

11 marca 1945 - nalot RAF na Essen w sile 1079 samolotów

12 marca 1945 - nalot RAF na Dortmund w sile 1108 samolotów

Kalendarium 8 marca

1942 - wojska japońskie zajęły Rangun - stolicę Birmy
1944 - 8 Armia Powietrzna USAAF dokonała dziennego nalotu na Berlin. W misji brało udział 1800 bombowców B 17 i ponad 1000 samolotów myśliwskich.
1944 - północna Birma - początek bitwy o Impal i Kohimę. Japoński plan U-Go przewidywał związanie walką i likwidację sił brytyjskich stacjonujących w tych rejonach, natarcie w kierunku na Dimapur, odcięcie wojsk amerykańskich i chińskich oraz otwarcie drogi do Indii. Dobrze wyposażony IV Korpus brytyjski znał plany japońskiego uderzenia i przygotował się do obrony, lecz siła i skala operacji zaskoczyła angielskich sztabowców.

Kalendarium 6 marca

1943 - noc z 5/6 marca stała się świadkiem początku tzw. "Bitwy o Ruhrę" - kampanii prowadzonej przez RAF przeciwko niemieckim ośrodkom przemysłowym - leżącym w zagłębiu Ruhry choć nie tylko.
Celem pierwszego nalotu było Essen- "stolica" zagłębia i siedziba wielkiego koncernu metalurgicznego i zbrojeniowego Kruppa.
nalot na Essen, w którym wzięły udział 442 samoloty - 157 Lancasterów, 131 Wellingtonów, 94 Halifaxów, 52 Stirlingi i 8 Mosquito jako pathfindery.
Tej nocy bombowce Bomber Command wykonały także 100.000. lot bojowy. Straty wyniosły 4 Lancastery, 4 Wellingtony, 3 Halifaxy i 3 Stirlingi.
56 samolotów musiało zawrócić ze względu na usterki techniczne. Nalot przeprowadzony w 3 falach był niezwykle celny - 365 załóg zgłosiło bezpośrednie trafienia w cel - późniejszy zwiad lotniczy pozwolił stwierdzić, że zniszczone zostało ponad 160 akrów zabudowań należących do zakładów Kruppa.



W ramach Bitwy o Ruhrę w ciągu czterech następnych miesięcy RAF dokonał 43 naloty na Essen, Duisburg, Düsseldorf, Dortmund i Bochum w Zagłębiu Ruhry, a także na Berlin, Szczecin, Pilzno, Monachium, Stuttgart i Norymbergę. Wzięło w nich udział łącznie 18506 samolotów, z czego 827 zostało zestrzelonych lub lądowało przymusowo na wrogim terytorium.

Kalendarium 5 marca

1943 - oblot brytyjskiego myśliwca odrzutowego Gloster Meteor nr ewid. DG206 w bazie RAF Cranwell. Był to piąty prototyp maszyny, napędzany dwoma silnikami de Haviland Halford H.1.
Pilotem w pierwszym locie Meteora był Michael Daunt.

Rozwój maszyny nie pozwolił na użycie Meteora podczas drugiej wojny światowej, choć egzemplarze przedprodukcyjne Mk I brały udział w przechwytywaniu pocisków V1.
Pierwszą wersją produkcyjną był Mk III wyposażony w kabinę kroplową i napędzany silnikami turboodrzutowymi Rolls Royce Derwent I o mocy 8.83 kN (pierwsze 15 egzemplarzy wyposażono w inne jednostki napędowe firmy RR - W2B Welland I).

Następnym wariantem myśliwskim był Mk IV (mocniejsze silniki Derwent V, ucięte końcówki skrzydeł, wzmocniony kadłub, kabina ciśnieniowa). Zbudowano 535 egzemplarze tej wersji. Meteory Mk. IV wzięły udział w wojnie koreańskiej.
Poza wersjami myśliwskimi (później doszła jeszcze wersja F8) istniały wersje rozpoznawcze FR 5, FR 9, PR 10, dwuosobowe treningowe T 7, myśliwskie nocne NF 11, NF 12, NF 13, NF 14, holownik celów powietrznych TT 20 i bezzałogowe cele powietrzne U 15, U 16, U 21.




Teraz wydarzenie niezwiązane z drugą wojną, ale bardzo ważne wydarzenie szczególnie dla umęczonych wojną i czerwonym terrorem krajów Europy wschodniej:

1953 - umiera Wujek Joe - Józef Stalin - największy zbrodniarz w historii ludzkości - odpowiedzialny za śmierć co najmniej 50 mln ludzi (choć niektóre źródła, na przykład "Czarna Księga Komunizmu" podaje liczbę 94 mln). zbroił kraj powodując wielki głód na Ukrainie gdzie dochodziło do aktów kanibalizmu, zlikwidował ponad 70% swojej kadry oficerskiej, co spowodowało, że przez długi czas stanowiska dowódcze zajmowali ludzie niekompetentni. Zalesiał pustynie, trzebił lasy, osuszał jeziora, zawracał rzeki - jednym słowem - ludzkość odetchnęła...

Kalendarium

Od czasu do czasu, poza zdjęciami i tekstami będzie się tu ukazywało, zgodnie z moimi zainteresowaniami, kalendarium drugiej wojny światowej.
Dziś pierwszy odcinek - marzec

3 marca:
1940 - wojska brytyjskie zajmują Cyrenajkę
1942 - RAF przeprowadza nocny nalot na mieszkalną dzielnicę Paryża - ofiary - 600 zabitych, 1000 rannych
1945 - Finlandia, pod presją sowietów wypowiada wojnę Rzeszy Niemieckiej

a co ciekawego zdarzyło się w lotnictwie?
1945 - oblot prototypu hiszpańskiego samolotu myśliwskiego Hispano HA-1109J-1L (hiszpańska wersja Bf 109 G z silnikiem Hispano-Suiza 12Z89 engines) i prototypu sowieckiego samolotu myśliwskiego Mikojan I-250, znanego bardziej jako MiG-13